De opkomst van GenAI heeft grote gevolgen voor de inrichting en inhoud van het onderwijs. Zo wordt gebruik van AI geassocieerd met een vermindering van informatieverwerkingsvaardigheden, kritisch denkvermogen van studenten, en belemmering van sociale leerprocessen door gebrek aan face-to-face interacties (Wu, 2023). AI wordt door studenten ingezet bij het uitvoeren van zelfstandige complexe talige opdrachten. Het formuleren van onderzoeksvragen; samenvatten, ordenen en analyseren van primaire en secundaire bronnen; en zelfs schrijven van gehele papers kan allemaal uitbesteed worden aan AI. De drempel om LLM's in te zetten is laag, en fraude aantonen is ingewikkeld (Klute et al., 2026).
Veel opleidingen zoeken nog naar een antwoord op GenAI. Zo stellen opleidingen zich de vraag of en zo ja hoe (werken met) GenAI geïntegreerd moet worden in de opleidingspraktijk (Mello et al., 2023), en wat GenAI betekent voor de validiteit en betrouwbaarheid van toetsing (Chan & Colloton, 2024). De overstap naar “AI-proof” assessmentmethoden binnen gecontroleerde settings staat tegenover de wens om studenten in toenemende mate van zelfstandigheid onderzoek te laten uitvoeren (Midford, 2025).
Hoe kunnen historische onderzoeksvaardigheden dan getraind en getoetst worden in tijden van AI? In deze bijeenkomst leggen we een ontwerp voor waarin studenten zelfstandig aan de slag gaan met het verzamelen en analyseren van bronnen. Tijdens het tentamen beantwoorden zij vragen met en over de bronnen die ze van tevoren hebben aangeleverd. Wat levert deze aanpak op? Wat gaat verloren? Deze vragen vormen een startpunt voor een gesprek met het publiek.
Tijdens de sessie presenteren het nieuwe ontwerp voor een vak historisch onderzoek voor derdejaars studenten aan de tweedegraads lerarenopleiding Geschiedenis in Zwolle. We hebben dit vak grondig herzien vanwege de invloed van AI op het onderwijs- en beoordelingsproces enerzijds en het werk dat studenten voor het vak inleveren anderzijds.