De snelle ontwikkelingen op het gebied van artificial intelligence (AI) bieden nieuwe mogelijkheden voor historisch onderzoek, maar brengen ook uitdagingen met zich mee en vereisen expertise waarvoor in het (unversitair) onderwijs nog beperkt aandacht is. In deze praktische workshop gaan deelnemers zelf aan de slag met nieuwe onderzoekstools die binnen het GLOBALISE-project zijn ontwikkeld voor het VOC-archief. Daarbij reflecteren we gezamenlijk op de mogelijkheden en beperkingen van deze technologieën.
Na een korte introductie krijgen deelnemers een eerste blik op een bètaversie van het GLOBALISE-platform (lancering eind 2026). Hierin zijn 5 miljoen scans van uit Azië en Zuid-Afrika overgezonden documenten toegankelijk gemaakt met AI-methoden (handschriftherkenning en natural language processing), gecombineerd met grondige historische contextualisering. Vervolgens gaan deelnemers zelf met het platform aan de slag, aan de hand van eigen vragen of van suggesties en voorbeelden van de begeleiders.
De nadruk ligt op actief experimenteren: deelnemers verkennen zoekmogelijkheden en doen ervaring op met het interpreteren van zoekresultaten en data waarbij AI op verschillende punten een rol kan hebben gespeeld, bijvoorbeeld bij herkenning, verrijking en doorzoekbaarheid. Dit vormt de basis voor een afsluitende discussie en reflectie op de inzet van AI in historisch onderzoek en de omgang met koloniale archieven.
This workshop introduces participants to research tools developed within the GLOBALISE project to explore the archives of the Dutch East India Company (VOC). Participants will experiment with a beta version of the GLOBALISE research portal, engage in hands-on exercises, and reflect on the opportunities and limitations of AI in historical research.
The session is open to a broad audience, requires no prior experience and will be conducted in English if non-Dutch-speaking participants are present. Participation from non-Dutch speakers is explicitly encouraged, as one of the aims of the GLOBALISE project is to enhance the accessibility of the VOC archives for an international audience. Please note that for some interactive components, a basic knowledge of Dutch may be required.