In dit panel staat de vraag centraal: Wat is essentieel voor het geheugen van een bedrijf? Doordat veel bedrijven niet gebonden zijn aan de archiefwet liggen er kansen om afgewogen te kiezen voor toekomstig erfgoed.
Dit panel bestaat uit 5 onderdelen: een kort welkom, een introductie op het thema bedrijfsarchieven, een binnenperspectief van een bedrijfshistoricus en een onderzoeksperspectief. We sluiten af met een discussie met de zaal.
1. Welkom en introductie over bedrijfsgeheugen – Gertjan Schutte
2. Een geloofwaardig archief - Johan den Heijer, voorzitter van Stichting Bedrijfsgeschiedenis (SBG)
Een goed bedrijfsarchief vraagt om scherpe keuzes: wie alles bewaart, bewaart niets; wie alleen successen vastlegt, vervalst de geschiedenis. Bewaar ook twijfel, conflict en mislukking—zoals interne discussies en afgeblazen plannen. Juist daar wordt besluitvorming zichtbaar. Betrouwbaarheid en context zijn rand voorwaardelijk, maar doorslaggevend is selectie: kies voor representativiteit, niet reputatie. Alleen zo ontstaat een geloofwaardig archief voor historici en samenleving.
3. De creatie van een rijk archief – Gertjan Schutte, bedrijfshistoricus bij Achmea
Een bedrijf produceert een grote hoeveelheid tekst, archief en objecten. Voor bedrijfshistorici en -archivarissen ligt een grote uitdaging in het maken van een betekenisvolle selectie. Bij Achmea wordt daarbij actief ingezet op het ervaringsperspectief van medewerkers. Enerzijds worden (oud) medewerkers middels korte interview gevraagd naar hun kernervaringen binnen het bedrijf. Anderzijds wordt met hotspotmonitors op grote thema’s ingezoomd, zoals de discussie/implementatie van AI. Dat materiaal biedt toekomstige historici materiaal om mee te werken.
4. Bedrijfsarchieven als essentiële aanvulling – Joke Mooij, onafhankelijk onderzoeker
Bedrijfsarchieven kennen een grote variatie in samenstelling, omvang en toegankelijkheid. Juist daardoor vormen ze een onmisbare aanvulling op overheidsarchieven bij onderzoek naar bijvoorbeeld emancipatie, marketing en lokale ontwikkeling. Zo geven ze vergeten vrouwen in de financiële sector een gezicht. Bedrijven vallen niet onder de Archiefwet, maar wel onder andere wet- en regelgeving die enerzijds verplicht tot bewaring en anderzijds tot vernietiging (zoals de AVG). Daarnaast zorgen overnames, bedrijfsbeëindigingen, digitale ontwikkelingen en technologische veroudering voor (on)voorziene kwetsbaarheden in bedrijfsarchieven, nu en straks.
5. Slotdiscussie
Tot slot willen we met de zaal nadenken over het bedrijfsgeheugen van de toekomst. Wat mag daarin niet ontbreken en wat wel?